Java 8 #4: pozbądź się null pointerów za pomocą Optional

Jednym z najczęstszych zarzutów do języka Javy jest to, że nie jest to język, które w łatwy sposób radzi sobie z brakiem przypisanej referencji do obiektu (czyli po prostu z null pointerem). Częstość z jaką programiści Javy musieli radzić sobie z nieprzewidywanymi wyjątkami typu null pointer (ang. null pointer exception), że w końcu sami twórcy języka zaproponowali rozwiązanie. Klasa opakowująca Optional nie jest jednak zwykłym null checkiem.

Czym jest Optional?

W czasach przed JDK 8, jedynym sposobem obsługi nullpointera był kod tego typu:

if (person != null) {
   if (person.getAddress() != null) {

Nie jest on zbyt elegancki. W JDK 8 z pomocą przychodzi Optional, który opakowuje obiekt typu T lub jego brak. Sama klasa zawiera wiele interesujących metod, dzięki którym można zdefiniować zachowanie obiektu, który klasa Optional opakowuje. Optional można wykorzystać na kilka sposobów.

Tworzenie typu Optional

Pierwszą opcją jest stworzenie pustej instancji Optional.

Optional<String> empty = Optional.empty();

Powyższy kod informuje o tym, że klasa String nie zawiera wartości. Do sprawdzenia czy wartość jest obecna w typie opakowującym, służy metoda isPresent. Kolejną możliwością jest stworzenie optionala”, który nie powinien być nullem.

String value = "test";
Optional<String> optionalValue = Optional.of(value);

W przypadku, gdy zmienna value będzie nullem, Optional wyrzuci wyjątek podobny do poniższego:

Exception in thread "main" java.lang.NullPointerException
	at java.util.Objects.requireNonNull(Objects.java:203)
	at java.util.Optional.<init>(Optional.java:96)
	at java.util.Optional.of(Optional.java:108)
	at java8.optional.ReceiptMain.main(ReceiptMain.java:22)

Połączeniem obu powyższych opcji jest metoda ofNullable, która w przypadku nulla wyrzuci pusty optional.

Optional<String> ofNullable = Optional.ofNullable(test);

Metoda ofNullable

public class Receipt {
	private Integer id;
	private String name;
	private String address;
	
	public Receipt() {
	}
	
	public Receipt(Integer id, String name, String address) {
		this.id = id;
		this.name = name;
		this.address = address;
	}
	
	public Integer getId() {
		return Optional.ofNullable(id).isPresent() ? id : 0;
	}

	public String getAddress() {
		return Optional.ofNullable(address).orElse("default address");
	}
	
	public Optional<String> getName() {
		return Optional.ofNullable(name);
	}
	
}

Jest to zwykła klasa POJO. Jedyną różnicą jest skorzystanie z klasy Optional w getterze. Jest wiele różnych szkół w jaki sposób używać klasy Optional. W powyższym przykładzie zademonstrowałem trzy z nich. Jedna opcja, to opakowanie zmiennej w Optional i sprawdzenie warunekiem isPresent, czy wartość w zmiennej istnieje czy też jest nullem. Inną (preferowaną opcją) jest skorzystanie z metody orElse, która ustawia wartość domyślną w przypadku, gdy pojawi się null. Ostatnią opcją jest zwracanie po prostu całego optionala, co z w przypadku wystąpienia null pointera, wyrzuci wartość Optional.empty.

Pozostałe metody klasy Optional

Optional posiada wiele innych przydatnych metod. Część z nich powiela się z tymi, które będę omawiał przy lekcji odnośnie Stream API*. Dlatego teraz skupię się na kilku typowych dla optionali. Pierwszą z nich jest orElseThrow, która działa podobnie jak orElse, z tą różnicą, że wyrzuca dowolny wyjątek zawarty w lambdzie.

public Integer getTaxId() {
	return Optional.ofNullable(taxId).orElseThrow(() -> new RuntimeException("Tax id is required for the receipt."));
}

Możliwe jest też wywołanie funkcji w przypadku, gdy zajdzie wartość nullowa. Do tego z pomocą przyjdzie metoda orElseGet.

public String getAddress() {
	return Optional.ofNullable(address).orElseGet(() -> "default");
}

Ostatnią ciekawą metodą jest ifPresent, która może być przydatna, jeśli chcesz skorzystać z lambdy w momencie, gdy wartość jest obecna (np. do wyświetlenia pomocniczych logów).

optional.ifPresent(value -> {
    System.out.println("Value found - " + value);
});

Problematyczna metoda get

Na koniec pozostawiłem metodę get. Metoda ta zwraca wartość typu, który został uprzednio opakowany, jeśli nie jest on nullem, w przeciwnym przypadku wyrzuci wyjątek NoSuchElementException.

Serializacja

Uważaj na opakowanie pól w Optional w swoich klasach, które później będą podlegały procesowi serializacji**. Niestety mechanizm optionali w JDK 8 nie pozwala na ich serializację, co może spowodować wiele nieumyślnych błędów w Twoim kodzie.

*Czym jest Stream API: https://docs.oracle.com/javase/8/docs/api/java/util/stream/Stream.html

**Czym jest serializacja, znajdziesz w lekcji o JAXB.

Kod z lekcji: https://github.com/developeronthego/java-jdk8/tree/master/src/main/java/java8/optional

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *